آپلود عکس دامپزشکان ورودی87 دانشگاه زابل ورودی87:به قدرت پرواز بال هایمان ایمان داریم. همیشه با هم و در اوج دامپزشکان ورودی87 دانشگاه زابل

بازرسی قبل از كشتار

در این نوع بازرسی باید حیوانات سالم از غیر سالم تشخیص داده شود . این بازرسی از حداكثر 24 ساعت قبل از كشتار تا چند

دقیقه قبل از كشتار معمولا" در سالن انتظار ،‌در محلی كه دام ها آرام و درحال استراحت هستند ،‌انجام میشود . این بازرسی 50درصد عملیات بازرسی گوشت را شامل می شود و علاوه بر اینكه كمك موثری در تشخیص بسیاری و عوارض در هنگام بازرسی پس از كشتار می نماید ، تشخیص بعضی از بیماریها از جمله هاری ،‌كزار ، تب شیر ،    (B.S.E) و بعضی مسمومیت ها كه در لاشه هیچ علامتی ندارند و در بازرسی پس از كشتار قابل تشخیص نمی باشند را ممكن می سازد . در بازرسی قبل از كشتار نیازی به مقید كردن و معاینه دقیق دام ها نیست و معمولا" با مشاهده سالم بودن دام تشخیص داده می شود . دام سالم سرحال و كنجكاو بوده و دارای چشم های براق موهای صاف و پوزه مرطوب می باشد . نشخوار می كند و بدنش دارای تقارن دو طرفه است .ترشحی از بینی ،‌دهان ، چشم ،‌واژن و مقعد ندارد و تنفش طبیعی و آرام است . اما دام غیر سالم بیحال است و چرت می زند ، نشخوار نمی كند و معمولا" علائمی از بیماری مثل اسهال ، نفخ ،‌عطسه یا سرفه ،‌لنگش ،‌ترشحات چركی یا خونی از دهان ،‌بینی،‌مقعد یا واژن ،‌عدم تعادل ،‌لاغری شدید ،‌تنفس غیر طبیعی و .... را نشان می دهد .

دربازرسی قبل از كشتار دام ها به سه دسته تقسیم می شوند .

1- دام های سالم كه جهت كشتار روانه كشتارگاه می شوند .

2- دام های دارای عوارض و بیماری های غیر مهم مثل  موضعی ، شكستگی ها ،‌تورم پستان بدون تب ،‌آبسه های موضعی و سطحی .... اینگونه دام ها باید جهت كشتار به كشتارگاه اضطراری فرستاده شوند ودر صورت عدم وجود كشتارگاه اضطراری باید در آخر خط كشتار ،‌كشتار شوند .

3- دام های تب دار و دام هائی كه دارای عوارض و بیماریهای عفونی و خطرناكی مثل یرقان ، شاربن ،‌هاری ،‌مسمومیت ،‌كزاز ،‌طاعون ،‌لاغری شدید ، شاربن علامتی ، اغماء‌و .... هستند ،‌اینگونه دام ها بایستی درمان شده یا معدوم گردند و به هیچ عنوان نباید به داخل خط كشتار فرستاده شوند .

توجه : دامی كه به تازگی به آن دارو تزریق شده ،‌نباید كشتار شود و در صورتیكه دربازرسی قبل از كشتار تشخیص داده شود باید از ذبح دام جلوگیری نمود و با تحقیق نوع دارو را مشخص كرد و با توجه به نوع دارو ، ذبح دام را چند روزی به تاخیر انداخت و در صورتی كه پس از كشتار متوجه تزریق دارو به دام شدیم ،‌انجام آزمایشات مربوطه قضاوت نهائی را مشخص می نماید .

بسیاری از بیماری ها در بازرسی قبل از كشتار تا حدودی قابل تشخیص هستند ،‌از جمله شاربن، شاربن علامتی ،‌بعضی تومورها ،‌پنومونی حاد ، تب شیر ،‌لیستریوز ،‌شبه هاری،‌هاری ،‌كزار ،‌دیفتری گوساله ها ،‌آبله گاوی ،‌اسهال های عفونی ،‌آرتریت و عفونت های سم ،‌جفت ماندگی ،‌عفونت پستان و رحم،‌لاغری شدید ،‌سل ،‌بعضی مسمومیت های گیاهی یا شیمیائی ،‌یرقان ، جرب یا گال ،‌قارچ های پوستی ، عفونت های نای و بینی گاوان (IBR)تب نزله ای بدخیم (MCF)،‌تب برفكی (FMD)و....

بازرسی بعداز كشتار

1-    قبل از پرداختن به بازرسی پس از كشتار لازم است گزارش معاینات قبل از كشتار ملاحظه شود .

2-  این بازرسی باید بلافاصله بعد از كشتار انجام شود ،‌چون اگر  از كشتار دام بگذرد عضلات لاشه سفت شده و بازرسی آن مشكل می شود .

3-    درموقع بازرسی قسمتهای مختلف هردام شامل لاشه،‌سر واحشاء‌بایدمشخص بوده و همراه هم در اختیار بازرس قرار گیرند.

4-  در صورتی كه در محل بازرسی برای تامین روشنائی از لامپ استفاده می شود باید از انواعی استفاده شود كه تغییری در رنگ لاشه و احشاء ایجاد ننماید .

5-  در حین بازرسی بعد از كشتار باید از ایجاد برشهای بی مورد و اضافی در لاشه خودداری شود ،‌زیرا این امر باعث ورود میكرب ها به داخل لاشه و آلودگی آن می شود .

6-  در كشتارگاه باید آب گرم و سرد پر فشار جهت شستشو وجود داشته باشد ، آب گرم باید 80درجه سانتی گراد حرارت داشته باشد ،‌زیرا در این حالت چربی ها شسته شده و بسیاری از میكروب ها از بین می روند همچنین باید در قسمت های مختلف كشتارگاه دستشوئی و صابون جهت شستشوی دست و وسائل كارگران وجود داشته باشد .

7-  قسمت های آلوده كشتارگاه مثل محل نگهداری پوست و احشاء‌،‌محل تخلیه محتویات شكمبه و روده ها ،‌حمام و توالت باید خارج از سالن اصلی كشتارگاه تا آلودگی به داخل كشتارگاه راه نیابد .

8-  كیست ها و آبسه ها نباید روی لاشه برش داده شوند زیرا لاشه را آلوده میكنند در صورت لزوم لمس شوند و بعد از جدا شدن از لاشه برش داده شوند .عملیات بازرسی پس از كشتار شامل مشاهده ،‌ملامسه ، بوئیدن ( در موارد ضروری و بی خطر مثل بوی ادرار بوی استن  و ..... )‌و برش دادن است .

بازرسی قلب

1-    مشاهده سطح پریكارد جهت پربكاردیت ، آبسه ، كیست ،‌و تومورها

2-    برش طولی بطن های چپ و راست و دیواره بین دو بطن به ویژه جهت سستی سركوس بویس

نكات مهم وقابل توجه

1-    وجود خونریزی پتشی روی اپی كارد ،‌معمولا" نشانه بیماری های تب دار میباشد

2-  در بطن چپ دام سالم در صورتی كه خونگیری خوب انجام شده باشد خون وجود ندارد وجود خون لخته شده در بطن چپ نشانه خستگی ،‌تب ، نارسائی شدید قلبی ، مسمومیت و یا اغماء‌دام در هنگام كشتار و یا خونگیری ناقص پس از كشتار است .

3-  شل بودن عضله قلب هنگام بازرسی نشان دهنده بیماریهای عفونی تب دار ،‌خستگی ,یا بیماری های مزمن تحلیل برنده می باشد .

بازرسی كبد

1- مشاهده و ملامسه كبد به ویژه جهت اكتینوباسیلوز ،‌آبسه و كیست هیداتید

2-برش مجاری صفراوی جهت انگلهایی مثل فاسیولا هپاتیكا,دیكروسلیوم,لینگواتولاسراتا ومرحله لاروی انگل ازوفاگوستوموم

3- برش پارانشیم كبد مخصوصا" جهت سیسی سركوس بویس

  4- برش غدد لنفاوی پورتال

بازرس دستگاه گوارش

1-    ملامسه نگاری ( رتیكولوم ) جهت جسم خارجی TRP

2-    برش غدد لنفاوی مزانتر در مناطقی كه بیماری سل وجود دارد و نیز جهت بیماری یون

3- مشاهده روده ها جهت انتریت (‌روده ها متورم و پرخون می شود ) اسهال و همچنین بیماری یون كه دیواره روده ها كلفت و چین خورده میشوند .

بازرسی كلیه

معمولا" كلیه ها تا آخرین مرحله بازرسی از لاشه جدا نمی شوند و در اتمام عملیات بازرسی از روی لاشه برداشته می شوند ،‌جهت بازرسی كلیه ها نیازی به برش دادن نیست و تنها مشاهده و ملامسه صورت می گیرد ،‌كلیه ها جهت نفریت ،‌آبسه و كیست و سل و .... بازرسی می شوند . هر گونه تغییر رنگ و تغییر اندازه باعث حذف كلیه ها می شود .

توجه :

اگر در كلیه ضایعات سلی مشاهده شود كل لاشه باید حذف شود.

بازرسی طحال

مشاهده و ملامسه می شود خصوصا" برای بیماریهای شاربن وسل در هرحالت طحال باید حذف شود.

بازرسی رحم

مشاهده و در صورت لزوم ملامسه می شود. چركی بودن رحم از روی سطح آن معلوم است و نیازی به برش دادن ندارد در لاشه های آبستن مشكوك به بروسلوز باید بدون برش دادن رحم را از بالای سرویكس قطع نموده و خارج ساخت (‌با دستكش ) رحم به طور كلی حذف می شود .

جنین به دلیل احتمال داشتن آلودگی های میكروبی (‌بروسلوز ،‌سالمونلوز؛لیستریوزو...) و كم بودن ارزش غذائی ( بیش از 90 درصد وزن بدن جنین را آب تشكیل می دهد )‌و همچنین فقیر بودن از نظر  گلیكوژن و عدم تولید اسید لاكیتك در لاشه  باید حذف شود و مصرف آن از نظر بهداشتی ممنوع است .

بازرسی پستان

تنها مشاهده می شود و باید از برش آنها حتی در دام سالم خودداری شود . زیرا موجب آلودگی لاشه می شوند . پستان ها به طور كلی حذف می شوند ، غدد فوق پستانی نیز جهت ضایعات سل برش داده می شوند . بیضه ها نیز به طور كلی حذف می شوند و نیازی به بازرسی ندارند .

بازرسی لاشه

در گاو در مرحله اول باید لاشه شقه شود تا علاوه بر تسهیل كار بازرسی ، سطح بریده شده استخوان ها قابل دیدن باشد ، بازرسی لاشه شامل موارد زیر است :

1-  مشاهده سطح خارجی وداخلی لاشه ، سطح عضلات ،پریتونیوم,‌دیافراگم ، پرده جنب و محوطه لگنی جهت پرخونی ، خونریزی ، هیپودرما ,محل تزریق دارو ، تومورها ،‌زردی ،‌آبسه ،‌لاغری و انواع تغییر رنگ ها

توجه:

در دام های تب دار و نیز دام هائی كه به صورت ناقص خونگیری شده اند سیاه رگهای بین دنده ای ،‌پرخون و تیره رنگ هستند .

2- مشاهده سطح استخوان های بریده جهت سل استخوانی ،‌كیست ها و آبسه ها

3- ملامسه ودرصورت لزوم برش غدد لنفاوی پیش كتفی(prescapular  )،پشت رانی(precrural)وپشت رانی(popliteal) وایلیاک(iliac)

4- برش عضله(triceps bronchi) برای دیدن سیستمی سركوس بویس

بازرسی پس از كشتار در گوسفند و بز

بازرسی بعد از كشتار در گوسفند شبیه گاو ولی سطحی تر از آن است و شامل موارد زیر است .

1-بازرسی ( مشاهده و ملامسه ) سطح داخلی و خارجی لاشه ،‌عضلات شكم و قفسه صدری ،‌دیافراگم وپریتونیوم ومحوطه لگنی جهت پرخونی ،‌تب ،‌خونگیری ناقص ،‌زردی ،‌انگل هیپودرما و ساركوسیست

توجه :

در گوسفند سطح داخلی مری محل مناسبی برای دیدن انگل ساركوسیست می باشد ،‌معمولا" برای دیدن این انگل پس از بازرسی احشاء‌داخلی باید به سراغ عضلات (‌خصوصا" عضلات قفسه صدری ، شكم و دیافراگم ) و مری رفت.

2-بازرسی ریه ها

شامل مشاهده و ملامسه ریه ها و غدد لنفاوی مربوطه است جهت پنومونی ، ادنوماتوز ( یكی از ضایعات توموری شكل در ریه كه در آن ریه چند برابر شده و از حالت اسفنجی به حالت پارانشینی در می آید ) ، كیست ها ،‌آبسه ها ،‌ضایعات انگلی و ...

3-بازرسی كبد

كه شامل مشاهده و ملامسه كبد و غدد لنفاوی مربوطه است جهت كیست هیداتید ،‌انگل فاسیولا هیاتیكا ،‌دیكرو سلیوم و سیستی سركوس تنیوكولیس

4-ملامسه غدد لنفاوی پیش كتفی ،‌پیش رانی ، پس رانی ( واقع در محل اتصالSacrum و آخرین مهر ه كمری ) و فوق پستانی در دام های ماده ومغابنی سطحی در دام های نر جهت ضایعات مختلف

5-بررسی و ملامسه مفاضل جهت آرتریت

7-مشاهده وملامسه قلب جهت پرخونی،‌اپیكاردیت،‌آبسه ها وكیست هابخصوصCysticercus Ovis،‌اگر این انگل درقلب دیده شودقلب حذف میشود

توجه :

در گوسفند و بز نیازی به برش دادن غدد لنفاوی نمی باشد و تنها مشاهده و ملامسه صورت می گیرد .

مهمترین ضایعات عمومی پاتولوژیك

تب

علائم تب در لاشه عباتند از :

1-    پرخونی عروق خونی خصوصا" سیاه رگها و عروق بافت همبند زیر جلدی

2-    لاشه ظاهری پرخون دارد و رنگ گوشت قرمز تیره می باشد و چربی های زیر پوست صورتی رنگ به نظر می رسد .

3-    اندام های داخلی مثل كبد ،‌كلیه ها و قلب دچار تغییرات و ضایعات مختلفی هستند

4-    جمود نعشی در لاشه رخ نمی دهد و یا سریعا" ایجاد شده و زود از بین می رود .

قضاوت :

حذف كلی لاشه و احشاء‌

خونگیری ناقص

به علل مختلف از جمله كشتار غلط ،‌تلف شدن دام در مرحله بیهوشی ،‌نفخ شدید دام قبل از كشتار و كشتار دام در حالت اغماء‌یا خفگی به وجود آمده و علائم آن عبارتند از پرخونی عروق زیر جلدی ،‌تیرگی گوشت ، پرخونی اندام های داخلی ،‌وجود خون درعروق خونی بین دنده ای و وجود لخته خون دربطن چپ

تفاوت تب وخونگیری ناقص

درلاشه های تب دار معمولا"‌ضایعاتی در اندام های داخلی از جمله كبد وجود دارد و گاهی نقاط خونریزی روی قلب دیده می شود

قضاوت:

در صورت مصرف سریع گوشت اجازه مصرف داده می شود در غیر اینصورت باید از مصرف لاشه خودداری شود زیرا خون محیط مناسبی برای رشد و تكثیر انواع میكروبها در لاشه می باش به اینگونه لاشه ها باید مهر درجه دو زده شود تا سریعا" مصرف شوند

تورم ابریCludy Suelliny

یك تخریب اولیه بافتی است و معمولا"،‌در كبد ،‌كلیه و گاهی عضلات ایجاد می شود ،‌عضو مبتلا بزرگ شده ، رنگ پریده و نرم تر می شود و لایه سروزی یا كپسول آن كدر می گردد ودرحالت پیشرفته شبیه بافت پخته شده می شود جهت تشخیص, كبد را روی میز قرار داده و چند برش عرضی به آن می دهیم در بافت مبتلا لبه های برش از هم باز می شود ولی دربافت سالم لبه ها از هم فاصله نمی گیرد .

قضاوت:

تورم ابری دال بر یك حالت اختلال عمومی و سپتیك در دام است معمولا" اندام های مبتلا را حذف نموده و در بقیه قسمت های لاشه به دنبال ضایعه اصلی به جستجو و بازرسی دقیق می پردازد

تغییرات چربی Fatty Changs

تغییرات چربی دو نوع است

1-  فیزیولوژیك:این حالت در اثر مصرف غذاهای پرچربی ایجاد می شود و تنها در كبد یده میشود ( كبد بزرگتر ، سنگین تر و مقداری متورم است و لبه های آن گرد شده و كپسول درخشنده و طبیعی دارد ) و در صورتی كه كبد را برش دهیم لبه های برش از هم فاصله می گیرند و پارانشیم كبد چرب است

قضاوت:

اگر لاشه مسئله دیگری نداشته باشد مصرف آن و مصرف كبد بلامانع است

2-  پاتولوژیك :معمولا" به دنبال تورم ابری به وجود می آید در این حالت عضو مبتلا رنگ پریده بوده و در ملامسه حالت چرب و گریسی داشته و شكننده است و دارای كپسول تیره و چروكیده می باشد بافت كبد در این حالت چروكیده و كوچك تر می شود

قضاوت :

حذف عضو مبتلا و دقت بیشتر در بازرسی لاشه

نكروز

بافت نكروز رنگ پریده بوده و شبیه بافت پخته می باشد

قضاوت:

حذف بافت مبتلا و دقت بیشتر در بازرسی لاشه

كم خونی

اگر همراه با لاغری ،‌خونشاش و زردی باشد ،‌كل لاشه حذف می شود در غیر اینصورت لازم است آزمایشات باكتریولوژی یا شیمیائی انجام شود

ادم یا خیز

وجود مایع در حفرات بدن و یا فضای بین سلولی را خیز گویند

قضاوت :

در صورت وجود مایع در بافت های زیر جلدی و بافت های همبند باید كل لاشه حذف شود در آسیت ( وجود مایه در حفره شكمی ) و هیدروتراكس ( وجود مایع در قفسه صدری ) اكر لاشه لاغر باشد باید حذف شود ودر صورتی كه وضعیت لاشه خوب باشد 24-12 ساعت آن را نگه می دارند اگر سطح لاشه و پرده جنب و پریتونیوم خشك شده باشد قابل مصرف است و درغیر اینصورت باید كل لاشه حذف شود .

لاغری

لاغری دو نوع است

1-  لاغری غیر پاتولوژیك :به دلیل ضعف جیره غذائی و یا تولید بالا به وجود می آید . دراین حالت معمولا" چربی لاشه كم ، سطح لاشه خشك و گوشت تیره تر از حالت معمولی بوده و عارضه دیگری در لاشه دیده نی شود .

قضاوت:

اگر خیلی شدید نباشد ، مصرف لاشه بلامانع است .

2-    لاغری پاتولوژیك

دراین حالت چربی های لاشه حالت ژلاتینی دارد ( به ویژه در ناحیه ایلیاك واطراف قلب و كلیه ) ، سطح خارجی و داخلی لاشه مرطوب است و غدد لنفاوی بزرگ و ادم دار میباشند .

قضاوت:

اگر همراه یك بیماری خاص باشد ،‌لاشه حذف می شود . ولی اگر علائم بیماری خاصی دیده نشود . كشت میكروبی داده می شود و همچنین لاشه را به مدت 24 ساعت نگه می دارند . درصورت منفی بودن جواب آزمایشات و خشك شدن سطوح داخلی و خارجی لاشه می توان ا زلاشه در صنایع غذائی استفاده كرد .

تومورها

در مورد تومورهای خوش خیم و بدخیم اگر تنها در یك نقطه از بدن دیده شوند ،‌حذف موضعی صورت میگیرد و در صورتی كه در چند جای بدن مشاهده شوند ،‌كل لاشه را باید حذف نمود .

رنگهای غیر طبیعی در لاشه

آنتراكوز :وجود رنگ دانه سیاه یا آبی مایل به سیاه در ریه و غدد لنفاوی ریه ، این حالت در دامهائی كه در حاشیه جاده ها ،‌كارخانجات و كوره های آجرپزی چرا می كنند در اثر استنشاق دود و ذرات كربن به وجود می آید .

قضاوت : حذف ریه

ملانوز: وجود رنگدانه سیاه رنگ ملانین در سلول های پوست ،‌شاخ ،‌مو ،‌چشم و قسمتهای داخلی دهان و زبان طبیعی است وجود این رنگدانه در محل های غیر طبیعی مثل ریه ، كبد ، مننژ, نخاع،‌كلیه ها ، پری تونیوم و پلورارا ملانوز می گوید . این حالت تقریبا" شبیه مركب پاشیده شده بر روی عضله دیده می شود .

قضاوت:

اندام های مبتلا حذف می شوند و در صورتی كه كلی و عمومی باشد ،‌كل و لاشه و احشاء‌حذف می شوند .

گزانتور: رسوب رنگدانه لیپوفوشین ( قهوه ای یا زرد مایل به قهوه ای ) در قلب و عضلات و اندام های دیگر .

(Pink tooth)Congenital Porphyriaرسوب رنگدانه پورفیرین ( قهوه ای تیره )‌در قسمت های بریده شده استخوانها و بعضی از احشاء یك حالت مادرزادی در گوساله های جوان می باشد .

قضاوت :

حذف تماس استخوان های رنگی و احشاء‌ مبتلا

تغییر رنگ ناحیه زیر جلدی یا عضله در اثر تزریق داروها

محل تزریق دارو باید حذف شود مثلا" اگر دارئ در ران تزریق شده باشد كل ران حذف می شود و در مورد بقیه لاشه باید آزمایشات مربوطه انجام شود .

زردی

رسوب رنگدانه بیلی روبین در بافت های مختلف بدن كه در بافت های سفید رنگ مثل چربی ،‌نخاع ،‌تاندون ها ،‌سفیده چشم ،‌مفاصل و بافت های دیگر مثل پرده جنب ،‌پری تونیوم ،‌بافت های همبند و اندو تلبوم عروق قابل مشاهده است زردی دو نوع است

الف) زردی فیزیولوژیك:در این حالت رنگدانه كاروتن دردام های پیر ،‌پر شیر و نیز در دامهائی كه جیره آنها كاروتن زیادی دارد ،‌در بافت چربی رسوب می نماید این نوع زردی تنها در بافت چربی دیده می شود .

قضاوت:

مصرف لاشه بلامانع است.

ب)زردی پاتولوژیك :عوامل مختلفی باعث آن می شوند ،‌از جمله انسداد مجاری مفراوی در اثر انگل ها و تومورهای كبدی ،‌سنگ های صفراوی و یا بیماری های تیلریوز ،‌بابریوز و لیترسیپروز ،‌تاثیر مواد سمی بر روی كبد ( مسمومیت های كبدی )‌و غیره .

قضاوت :

لاشه هائی كه زردی شدید دارند ،‌حذف می شوند ، لاشه لاغری با زردی خفیف را 24 ساعت نگه می دارند . در صورتی كه زردی برطرف شده باشد قابل مصرف است و درغیراین صورت باید حذف شود .

بوهای غیر طبیعی درلاشه

1-    بوهای مربوط به تغذیه مثلا" تغذیه با پودر ماهی ،‌شلغم ، چغندر و ...

2-    بوی ناشی از تجویز بعضی از داروها

3-    بوی استن د ر استونمی یا یا بیماری كتوز ،‌بوی ادراز در یورمی ،‌لیپوسیپروز یا انسداد مجاری ادراری

4-    بوهای جنسی مثلا" در بز نر

قضاوت:

لاشه های دارای بوی شدید به كلی حذف می شوند ،‌لاشه هائی كه بوی خفیف دارند را 24 ساعت نگه داشته و سپس از گوشت تست جوش به عمل می آورند ( تكه ای از گوشت را همراه با چربی در آب جوش انداخته و بخار آن را بو می كنند ) اگر بو برطرف شده باشد قابل مصرف است و اگر نه ،‌لاشه حذف می شود .

بیماریهای اختصاصی در بازرسی گوشت

بیماریهای باكتریائی

اكتینومایكوز

یكی از بیماری های مشترك انسان و دام است و بیشتر در گاو دیده می شود . این بیمرای باعث ابسه های حاوی چرك غلیظ در استخوان ها خصوصا" استخوان های سر می شود همچنین به ندرت در زبان ، لب ها ،‌دهان و مری ضایعه ایجاد می كند.

اكتینوباسیلوز

این بیماری در گاو وگوسفند دیده می شود. در گاو باعث تورم و سفتی قاعده زبان می شود گاهی اندازه ندولهای حاصل از این بیماری به اندازه یك فندق رسیده و باعث برجسته شدن مخاط زبان می شود ، معمولا"‌در این بیماری غدد لنفاوی ناحیه سری خصوصا" غده لنفاوی(Retropharyngeal) بزرگ می شود . در گوسفند زخم هائی در داخل لب ها ،‌گردن و حتی كتف ها دیده می شود كه گاهی به بیرون راه یافته و چرك از آن خارج می شود ، ضایعات این بیماری به ضایعات بیمای سل شباهت دارد .

حذف قسمت های آلوده ( غالبا" سر )

ادنوماتوز ریوی

نوعی ذات الریه مزمن در گوسفند و بز است كه در آن حجم و وزن ریه گاهی تا سه برابر افزایش می یابد . دراین بیماری بافت ریه از حالت اسفنجی به حالت پارانشیمی در می آید این بیماری همراه با توكسمی و اشكالات عمومی و التهاب نیست گاهی این بیماری همراه با آماس پرده جنب و چسبندگی می باشد

قضاوت:

در صورت مناسب بودن لاشه فقط ریه حذف می شود .

شاربن

یكی از بیماری های خطرناك و مشترك بین انسام و دام می باشد ،‌علائم این بیماری در دام عبارتند از لاشه تب دار و پرخون است ،‌خون سیاه رنگ بوده و منعقد نمی شود ،‌طحال بزرگ شده حالت خمیری یا لجنی پیدا می كند ، در روی سطوح سروزی بدن خونریزی دیده می شود لاشه دام سریعا" باد می كند سطح لاشه كف آلود است و غدد لنفاوی ،‌روده ها ،‌قلب ،‌كبد و كلیه متورم ،‌پرخون و شكننده هستند . بیماری در انسان به سه فرم گوارشی ، ریوی و پوستی دیده می شود و فرم های تنفسی و گوارشی این بیماری در انسان می تواند باعث مرگ شود .

قضاوت :

معدوم كردن لاشه و كلیه امعاء‌و احشاء‌( سوزاندن كامل لاشه و یا دفن آن در یك گودال و ریختن آهك روی آن )

توجه :

1-    در صورتی كه در كشتارگاه با لاشه دام شاربنی مواجه شدیم باید اقدامات ذیل به سرعت انجام شود .

الف) به كارگران توصیه شود دست ها و وسائل خود را ضد عفونی كنند .

ب)‌محیط كشتارگاه با فر مالین 5تا 10 درصد یا اسید 3 درصد ضد عفونی شود

ج)لاشه دام شاربنی سریعا" سوزانده یا دفن شود.

2- باید از باز كردن لاشه دام مبتلا به شاربن اكیدا" خودداری شود . زیرا عامل بیماری در مجاورت اكسیژن به صورت اسپور درآمده و فوق العاده مقاوم می شود ، به حدی كه سالیان سال در شرایط نامساعد محیطی زنده می ماند ، در حالی كه اگر لاشه باز نشود عامل بیماری در عرض 4 روز از بین می رود

بروسلوز

در دام های ماده باعث سقط جنین ، جفت ماندگی و نازائی و در دام های نر موجب تورم بیضه می شود و یكی از مهم ترین بیماری های مشترك انسان و دام است یكی از راه های انتقال بیماری به انسان از طریق پوست می باشد (‌خصوصا"‌ اگر پوست نازك و یا زخم شده باشد ) در مورد دام مبتلا به بروسلوز رعایت موارد زیر ضروری می باشد .

1-  دامی كه تست بروسلوز آن مثبت است باید در آخر خط كشتار ، كشتار شود .  با توجه به اینكه بیشترین تعداد میكروب در جفت و جنین سقط شده و ترشحات واژنی قرار دارد ابتدا باید پستان ، بیضه و رحم را بدون دستكاری  خارج كرده و به خارج از كشتارگاه جهت معدوم نمودن منتقل نمود همچنین باید كلیه غدد لنفاوی از لاشه خارج شوند .

2-    لازم است به كارگران اطلاع داده شود از دستكاری لاشه مبتلا به بروسلوز اكیدا" خودداری نمایند .

3-  در صورتی كه ترشحات رحمی یا پستانی روی لاشه بریزد باید لاشه را با آب فشا رقوی شستشو داده و اسید لاكتیك 1 درصد روی آن اسپری نمود .

4-  دام هائی كه در اثر ابتلا به بروسلوز سقط جنین داشته اند بهتر است همان موقع كشتار نشوند و لازم است مدتی به آنها فرصت داده شود تا باكتری در اندام های خاص موضعی شود.

نكات دیگر :

1- جنین های سقط شده در اثر بروسلوز برونكوپنومونی داشته و در حفره شكمی آنها مایعات خونی تجمع می یابد

2- عامل بیماری بروسلوز در انسان بروسلا ملی تنسیس است كه بیشتر در گوسفند و بز وجود دارد و در گاو كمتر است .

قضاوت:

باكتری بیشتر در غدد لنفاوی و اندام های داخلی از جمله رحم ، پستان و سینه جایگزین می شود و معمولا" مصرف گوشت دام مبتلا به بروسلوز بلامانع است ، زیرا

1-    تعداد باكتری در عضلات بسیار كم است

2-    عامل بیماری در ph اسیدی لاشه بعد از كشتار از بین می رود

البته لازم است لاشه (عضلات ) قل از مصرف24تا 48 ساعت در یخچال نگهداری شود به جز عضلات ،‌بقیه امعاء‌و احشاء و حتی استخوان ها باید به طور كامل حذف شوند همچنین اگر امكان پذیر باشد بهتر است لاشه دام بروسلوزی به صورت فرآورده های گوشتی ( مثل سوسیس و كالباس ) كه پخته می شوند مصرف شود .

 

لنفادیت كازئوز

در این حالت غدد لنفاوی بزرگ و حاوی چرك بدون بومیشوند درحالت مزمن چرك حالت پنیری ولایه لایه میكنند ( شبیه پیاز )

قضاوت :

اگر عمومی باشد و غدد لنفاوی متعددی در گیر باشند ویا همراه با لاغری مفرط باشد ، لاشه حذف می شود و اگر عمومی نبوده و همراه با لاغری نباشد حذف موضعی و اصلاح لاشه انجام می شود .

Tuberculosis

وجود توبركل ها یا ندول های پنیری و آهكی د راندام های مختلف بدن و غدد لنفاوی مربوطه منجمله ریه ، پرده جنب ،‌پری تونیوم ،‌كبد ،‌طحال ،‌كلیه ،‌استخوان ها و مفاضل ستون مهره ها و نخاع ، عضلات ( زبان و مایو كارد ) و پوست واندامهای دیگر بدن

در این بیماری غدد لنفاوی بدن دچار ضایعه شده و به تدریج آهكی می شوند در بازرسی باید غدد لنفاوی ریه ،‌سر ،‌كبد و مزانتر برش داده شوند و همچنین غدد لنفاوی لاشه باید مشاهده و ملامسه شوند ضمنا" دامی كه با تست سل مثبت روانه كشتارگاه می شود باید تمام غدد لنفاوی احشاء‌و لاشه مورد بازرسی قرار گرفته و برش داده شوند .

قضاوت :

در حالت موضعی كه ضایعات آهكی شده و باكتری از طریق جریان خون در بدن پخش نشده است و ضایعات فقط در یك عضو دیده می شود ، در صورتیكه لاشه لاغر نباشد فقط عضو مبتلا حذف می شود همچنین اگر فقط یك غدد لنفاوی آلوده باشد ، فقط عضومربوطه حذف می شود و در صورتی كه سل عمومی شده باشد ، یعنی باكتری وارد خون شده وضایعات مربوطه در چند محل دیده شود ویا درحالت سل ارزنی ،‌كل لاشه حذف می شود .

توجه :

در صورتی كه ضایعات سلی دریكی از ارگانهای طحال ،‌پستان ، كلیه ، رحم ، تخمدان ،‌بیضه ،‌مغز و نخاع و استخوان مشاهده شود بیماری عمومی تلقی شده و باید كل لاشه حذف شود

بیماری یون

در این بیماری دیواره روده ها كلفت و چین دار می شود و غدد لنفاوی مزانتر بزرگ و متورم میگردد

قضاوت :

در صورتی كه لاشه مرطوب و لاغر باشد ،‌حذف می شود، ولی اگر لاشه لاغر نباشد تا 24 ساعت آن را نگه می دارند ، در صورتی كه خشك شده باشد قابل مصرف است و در غیر این صورت به طور كامل حذف می شود .

لیپتوسپیروز

علائم این بیماری درلاشه عبارتند از كم خونی ، خونشاش  ، ضایعات كلیوی ،‌آماس و نكروز كبد ،‌زخم شیردان و زردی

قضاوت:

در فرم حاد بیماری كل لاشه و در فرم مزمن آن كبد و كلیه حذف می شود .

سالمونلوز

بیماری مشترك بین انسان و دام است و دردام ها به شكل سپتی سمی ، اسهال حاد و مزمن ممكن است بروز كند

قضاوت :

از هرراهی كه وجود باكتری دردام تشخیص داده شود باید لاشه را حذف نمود .

سیاه مرض(هپاتت نكروزان یا قانقاریا)

دراین بیماری نقاط نكروزه ای به قطر2-1 سانتی متر با حاشیه پرخون در كبد دیده می شود گاهی قطر این ضایعات به 5 سانتی متر هم می رسد عامل بیماری معمولا" همراه با لارو كپلك از دستگاه گوارش به كبد برده می شود و درمحل ضایعات حاصله از انگل دركبد رشد كرده و تولید سم می كند

قضاوت :  

حذف كلی لاشه

آنتروتوكسمی

این بیماری معمولا بدنبال مصرف ناگهانی وفراوان موادمغذی رخ می دهد و معمولادراوائل بهار وفصل برداشت غلات دیده می شود

علائم این بیماری در لاشه عباتند از نفخ لاشه پس از مرگ ، پرخونی عروق خونی و پرخونی و نرم شدن كلیه ها ( خصوصا" چند ساعت پس از مرگ ) و پرخونی قلب و كبد

قضاوت :

حذف كلی لاشه

بیماری خون شاش(Bacillary Haemorogin uria)

یك بیماری حاد و كشنده در گوسفند و گاو می باشد ،‌ضایعات این بیماری در لاشه عبارتند از تب ، كم خونی زردی ، ادم زیرجلدی ( ژلاتینی و صورتی رنگ ) تجمع مایع صورتی رنگ در قفسه صدری و حفره شكمی و خونشاش  همچنین در كبد نقاط نكروزه ای به قطر 5-3 سانتیمتردید ه می شود .

قضاوت :

حذف كلی لاشه

شاربن علامتی

این بیماری باید در بازرسی قبل از كشتار تشخیص داده شد و از كشتاردام جلوگیری گردد در دام مبتلا ،‌لاشه تب دار وتیره رنگ است و در زیر پوست حالت تجمع گاز دیده می شود وقتی عضلات بدن خصوصا" عضلات كپل ،‌گردن ، سینه ، و كتف برش داده شود ،‌حباب گاز كه بوی ترشیدگی دارند ،‌از محل برش خارج می شود ،‌بافت زیر جلدی حالت ژلاتینی پیدا می كند در محوطه شكمی مایع قرمز تیره وجود دارد و خون دام تیره رنگ است و سریعا" لخته می شود .

قضاوت :

حدف كلی لاشه

كلی باسیلوز

عامل بیماری باكتری می باشد و معمولا" در بره ها ،‌بزغاله ها و گوساله ها موجب اسهال سفید ،‌ذات الریه ،‌مننژیت ،‌آرتریت و سیتی سمی می شود

قضاوت:

حذف كلی لاشه

نكروباسیلوز

عامل آن باكتری میباشد و موجب بیماریها و ضایعاتی مثل دیفتری گوساله ها ،‌گندیدگی سم ،‌آبسه های سم ،‌عفونت نای ، نكروز كبدی و ..... می شود .

قضاوت :

در حالاتی كه همراه با توكسمی یا سپتی سمی ویا همراه با لاغری است حذف كلی لاشه و درحالت های موضعی ،‌ضبط موضعی و اصلاح لاشه صورت می گیرد .

بیماریهای ویروسی

ابله

دراین بیماری در صورتی كه لاشه تب دار باشد كلا" حذف می شود و در صورتی كه لاشه تب نداشته باشد حذف موضعی انجام  می شود ( لاشه اصلاح می شود )

هاری

این بیماری باید در بازرسی قبل از كشتار تشخیص داده شود و علامتی در لاشه ندارد باید از ذبح دامی كه علائم بیماری را نشان می دهد اكیدا" خودداری شود اما ذبح دامیكه توسط حیوان هارگزیده شده،‌ولی علائم بیماری درآن ظاهرنشده باشد ، بلامانع است

طاعون گاوی

این بیماری در طول دستگاه گوارش ( از دهان تا روده های )‌ایجاد ضایعه می نماید .

قضاوت:

معدوم كردن كل دامهای مبتلا و ضد عفونی كردن كامل محل و اطلاع فوری به مراكز دامپزشكی منطقه

تورم عفونی بینی و نای گاوان

این بیماری باعث آماس و التهاب قسمت فوقانی دستگاه تنفس می شود و گاهی موجب ذات الریه میگردد همچنین ممكن است موجب عفونت و آماس واژن وقضیب شود

قضاوت :

اگر لاشه تب دار نباشد ، حذف موضعی انجام می شود و درصورتیكه لاشه تب دار باشد كل لاهش حذف می شود .

تب نزله ای بدخیم

در این بیماری ضایعاتی از قبیل التهاب چشم ، مجاری تنفسی و دهان و نیز سفید شدن چشم ها دیده می شود .

قضاوت :

اگر لاشه تب دار باشد و یا لاغری مفرط داشته باشد و یا خونگیری ناقص صورت گرفته باشد كل لاشه حذف می شود و در غیر این صورت تنها سر و ریه ها حذف می شوند .

اسهال ویروسی گاو

در دستگاه گوارش ایجاد ضایعاتی از قبیل پرخونی و سائیدگی می نماید و دام مبتلا اسهال توام با بلغم دارد

در فرم حاد كه لاشه تب دار است ، كل لاشه حذف می شود و در فرم خفیف بیماری اگر لاشه مسئله دیگری نداشته باشد فقط دستگاه گوارش حذف می شود .

پلوروپنومونی واگیر بز

در این بیماری حیوان دچار ذات الریه می شود و ریه حالت مرمری پیدا می كند همچنین این بیماری گاهی موجب چسبندگی ریه و پرده جنب می شود .

قضاوت :

اگر لاشه پرخون و لاغر نباشد ،‌ریه حذف می شود . اگر چسبندگی وجود داشته باشد قفسه صدری نیز حذف می شود و اگر لاشه لاغر و پرخون باشد ، كلا" حذف می شود .

بیماری تب برفكی

این بیماری در دهان ،سم و پستان ایجاد و زیكول می نماید

 

قضاوت:

در حیوانات بهبود یافته از بیمای ویا در مراحل ابتدائی در صورتیكه خونگیری كامل انجام شده باشد ، قسمت های مبتلا حذف می شود ( لاشه اصلاح می شود )‌و در صورتی كه بیماری همراه با تب یا لاغری شدید باشد ، كل لاشه حذف می شود.

بیمای اكتیمای واگیر

این بیماری معمولا" در بره ها و بزغاله ها ایجاد ضایعاتی در لب ها و اطراف دهان و دام بالغ ایجاد ضایعاتی در اطراف پستان می نماید این بیماری به انسان نیز قابل سرایت است .

قضاوت:

اگر بیماری خفیف بوده ولاشه لاغر نباشد ،‌قسمت های آلوده حذف می شوند ولی اگر بیماری شدید یا همراه با لاغری باشد كل لاشه حذف می گردد .

لوكوز گاوی

تشگیل توده یارانشمی سفید ونرم در هر نقطه از بدن ،‌این توده چركی و آبكی نیست به این بیماری ((Lamphomatosisنیز می گویند

قضاوت:

اگر عمومی باشد كل لاشه حذف می شود ولی اگر محدود به یك ناحیه بوده و وضع لاشه خوب باشد حذف موضعی انجام می شود

علاوه بر بیماری های فوق ،‌درحالات زیر نیز لاشه به طور كلی حذف می شود :

1-    كوفتگی شدید یاBruising اگر گسترده باشد .

2-    كم خونی شدید و پیشرفته

3-    التهاب پستان ، پریكارد ، پریتونیوم ، پرده جنب و ریه ها در صورتی كه حاد و Septic باشد

4-    وجود چرك در خون Pyemia

5-    توكسمی ،‌سپتی سمی و یورمی

6-     بیماری كزاز

بیماریهای انگلی

درصنعت دامپروری وپرواربندی انگلها اهمیت زیادی دارند . زیرا علاوه بر ایجاد تلفات دردام ها موجب كاهش تولید نیز می گردند .

علائم آلودگی انگلی در بازرسی قبل از كشتار عبارت است از لاغری ، اسهال ، كم خونی ،‌زردی ،‌خونشاش ،‌خیز ،‌ذات الریه و....

بیمای های انگلی دستگاه گوارش

به طور كلی در آلودگی های انگلی دستگاه گوارش اگر ضایعات همراه با لاغری ،‌كم خونی و یا خیز عمومی باشد ،‌لاشه حذف
می شود و در غیر اینصورت تنها دستگاه گوارش حذف می شود .

آلودگی های انگلی ریه

مهم ترین انگل ریه گاوViviparus Dictyocalus و مهم ترین انگلی ریه گوسفندِMullerius می باشد

قضاوت :

معمولا"‌ در آلودگی های انگلی ریوی ،‌ریه ها ضبط می شود و در صورتیكه ادم و لاغری نیز در لاشه مشاهده شود كل لاشه حذف می شود

كپلك

آلودگی به این انگل ها به دو فرم دیده می شود :

1-  فرم حاد كه در اثر تهاجم تعداد زیادی نوزاد انگل از دستگاه گوارش به كبد دیده می شود كه با تخریب بافت كبد و خونریزی موجب كم خونی و گاهی مرگ دام می شود .

2-  فرم مزمن كه معمولا" چند ماه پس از ورود انگل علائم آن ظاهر می شود كه این علائم عبارتند از : ضعف، كاهش وزن ، سست بودن مو پشم ، تورم پلك ها و خیز در ناحیه گلو دراین حالت معمولا"‌انگل و ضایعات حاصل از آن در كبد قابل مشاهده می باشد

قضاوت.

حذف كبد و در صورتی كه توام با لاغری شدید یا خیز عمومی باشد ، حذف كلی انجام می شود.

دیكروسلیوم

این انگل كه طول آن در حدود 8-4 میلی متر است ،‌در مجاری صفراوی كبد دیه می شود و موجب ضایعات كبدی می گردد ولی ضایعات حاصله از آن نسبت به انگل كپلک كمتراست .

قضاوت:

حذف كبد و درصورتی كه توام با لاغری مفرط یا خیز عمومی باشد ،‌كل لاشه حذف می شود .

كیست هیداتید

این كیست معمولا" در كبد ، ریه ، كلیه ،‌طحال وندرتا در مغز استخوان ها و عضلات دیده می شود .

قضاوت:حذف ارگان های آلوده

توجه

كیست باید به دقت در محل مناسبی مدفون شوند تا در دسترس سگ های ولگرد قرار نگیرد . در صورت پاشیده شدن مایع كیست به داخل چشم و یا تماس قسمت های زخم شده دست با مایع كیست امكان ابتلا انسان به كیست وجود دارد .

ساركوسیست

بیشتر در گوسفند دیده می شود شكل آن دانه برنجی بوده و بیشتر در مری ، حلق،‌حنجره ،‌،‌دیافراگم و عضلات شكم مشاهده می شود ، مهم ترین گونه ساركوسیست در گوسفند می باشد كه طول آن گاهی به 15 میلیمتر هم میرسد در صورتی كه انسان میزبان اصلی انگل باشد ( در اثر خوردن گوشت آلوده به كیست انگل ) مبتلا به اسهال ،‌استفراغ ، بی اشتهائی و درد شكم و روده ها می شود و در صورتی كه انسان میزبان واسطه باشد ( در اثر تماس با مدفوع گوشتخواران ) دچار عوارضی همچون تب ، تورم زیر جلدی ،‌درد عضلانی ، آسم و حالت های آلرژیك ( حساسیت) می شود .

قضاوت:

در صورتیكه دریك جا دیده می شود حذف موضعی انجام می شود و اگر در چند عضله مشاهده شود كل لاشه حذف می شود .

سیستی سركوس تنیوكولیس

این كیست مربوط به یک كرم پهن دستگاه گوارش سگ می باشد و گاو و گوسفند در اثر تماس با مدفوع سگ به آن آلوده می شوند كیست معمولا" به صورت كیسه های پر از مایع آویزان در لایه های سروزی،‌سطح كبد ،‌بین روده ها و ارگانهای دیگر مشاهده میشود .

قضاوت:

در صورتی كه آلودگی شدید و همراه با لاغری مفرط باشد ، حذف كلی صورت می گیرد در غیر اینصورت لاشه اصلاح میشود .

سیستی سركوس بویس

برای دیدن این انگل در گاو باید موارد زیر انجام شود :

1-    شكاف طولی در سطح زیرین زبان به طول 15 و به عمق 5 سانتی متر

2-    برش عضلات جوشی داخلی و خارجی هر دو طرف به موازت استخوان فك پائین

3-    شكاف عضله بطن چپ و نیز شكاف دیواره بین دو بطن

4-    برش عضله سه سربازوئی به صورت (+)

قضاوت:

اگر موضعی باشد، حذف موضعی انجام می شود . مثلا" اگر در سر وجود داشته باشد ،‌كل سرو اگر قلب وجود داشته باشد ،‌قلب حذف می شود و اگر عمومی باشد ،‌لاشه حذف می شود .

درایران درصورتی عمومی تلقی می شود كه درهرسطح برش داده شده( به اندازه یك كف دست)دو یا بیش از دو كیست دیده شود.

در صورتی آلودگی لاشه ملایم و خفیف باشد ، باید لاشه را به مدت 60روز در برودت 4/9- درجه سانتی گراد قرارداد . همچنین می توان از دمای 60درجه سانتی گراد استفاده نمود ( در ایران از هردو استفاده می شود . یعنی ابتدا عمل فریز انجام می شود و بعد گوشت برای تهیه سوسیس و كالباس حرارت داده می شود )

سیستی سركوس اویس

این كیست مربوط به یك كرم پهن دستگاه گوارش گوشتخواران می باشد و معمولا" در عضلات خصوصا" قلب و عضلات جوشی و سپس در دیافراگم ،‌زبان و مری گوسفند و بز دیده می شود و شبیه سیستی سركوس بویس بوده و مقداری بزرگ تر از آن است

عضو آلوده به كیست باید حذف شود و در صورتی كه آلودگی در چند جا دیده شود كل لاشه حذف می شود .

سنروس سربرالیس

یك كیست مغزی است كه انگل بالغ آن در دستگاه گوارش گوشتخواران وجود دارد این انگل باعث بیماری چرخش در گوسفند ،‌بز و گاو می شود و میزبان مبتلا دچار عدم تعادل شده و به دور خود می چرخد .

قضاوت:حذف سر

سنروس گاپگری

شبیه به سنروس سربرالیس است ولی در عضلات بزو گوسفند دیده می شود (‌این كیست اخیرا" در ایران زیاد شده است )

قضاوت:حذف قسمتهای آلوده لاشه ، در صورتی كه شدید باشد ،‌كل لاشه حذف می شود .

هپیودرموز

انگل هیپودرما موجب سوراخ شدن پوست دام میشود .

قضاوت:اصلاح لاشه و حذف قسمت های آلوده

استروس اویس

انگل بینی گوسفند و بز می شود

قضاوت :حذف سر

تیلریوز

در لاشه دام مبتلا زردی ،‌تب و تورم غدد لنفاوی دیده می شود

قضاوت :اگر لاشه تب دار ،‌لاغر و مبتلا به زردی نباشد اجازه مصرف داده می شود در غیر این صورت كل لاشه حذف می شود

بابزیوز

موجب كم خونی ،‌زردی و خون شاش می شود

قضاوت :در صورتی كه لاشه لاغر و دجار زردی نبوده و خونگیری به صورت كامل انجام شده باشد اجازه مصرف داده می شود در غیر اینصورت حذف كلی انجام می شود .

اداره کل دامپزشکی استان فارس



نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 13 اردیبهشت 1391 توسط داریوش سرگزی | نظرات ()